Бо Субҳон

Дуруд. Дуову дуруд аз ин замонаи дури дур ба рӯҳу ба рӯйи азизоне, ки дар саргаҳи насли мову пайвандони мо меистанд. Ин ҳамон насле аст, ки ҳатто дар аксҳо ҳам натавонистааст мағруру сохта либос ба бар кунад ва сарду қолабӣ бихандад. Ҳамон насле аст, ки чеҳраашон бе кимиёгарӣ ҳам гарм буду пиронаш дарди гулӯрову шикамрову чашмро бо сиёҳии таги дегу решаи янтоқу ширинбӯяву шири поки модар табобат мекарданд…

Ин ҳамон насле аст, ки аз тарси ҳокимони бегонаи давр намозашро пинҳонӣ ҳам, ки мегузошт, ба ҳадде, ки дилаш оромиш меёфт, самимона ва холисона мехонд. Рӯйи даструхони туйиашу ҳаррӯзиашу рамазониаш сад намуд оби газдору бегаз ҳам, ки набуд, намегузошт як ҳаракату ҳарфу амал ё беамалиаш як қатра об аз обурӯяш бубарад.Ин ҳамон насле аст, ки сери сер ҳам ки набуд, ба ҳадди имрӯз партовгоҳи зиёд ва мошин-мошин пасмондаи беҳисоб ва хушку тар ҳам надошт..Ва онҳо имрӯз намебинанд, ки чи гуна насли нав — ҳам доди камдориву нодориву маоши кам мезанад ва ҳам мошинҳои наву кӯҳнаи партовкашӣ як лаҳза ором надорад…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Бобои Қаландар, Вашгирд, Дарагиён, Субҳон, Файзобод, авлод, аҷдодон, дуо, момаи Анор, насли нав, оила, сурат, хотираҳо, хумор | Leave a comment »

Рангу дуду абрҳои олуда ба рангу нури офтобу дуди худравҳо аз чашми панҷараҳои плостику чӯбин ба чашми ҳазорҳо кас мерасанд. Тасвирҳои осмониро, мисли ҳолатҳову манзараҳои заминӣ, ҳазор гуна шарҳ додан мумкин аст. Фақат барои шинохту тасвири он чӣ, ки табиат аз абру осмону рангҳо меофарад, нигоҳи суратгиру суратгар мебояд. Пур аст нигоҳе, ки аз он омезиш чизеро дарк намекунад, бо хира гаштан ба он сӯ ягон сурат дар зеҳнаш тасвир намешавад….

Чӣ суратҳоеро аз пораабрҳо ҳар рӯз осмон месозаду боз гоҳ бо дасти боду гоҳо бо дасти абрҳои дигари дар ҳоли ҳаракат вайрон мекунад…Ва субҳу шом ё тулӯъу ғуруб дар чанд хели ранг тар аст, махсусан ранги сурх, мисли ранги ашкҳои хунолудаи дидаи модар, ки бозгашти фарзандашро (ё аз ҷанги Гирмон, ё аз ҷанги Украин ва ё аз роҳи тармапечи кадом ағбае) интизор аст….

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Субҳон Ҷалилов, абрҳо, баҳор, нури хуршед, осмон, панҷара, рӯшноии офтоб, сурхӣ, тиреза, тулӯъ, ғуруб | Leave a comment »

Шаб буд ва андешаҳое, ки акнун дар қолаби як сар намегунҷиданд, соҳибашро ба кӯча кашонданд. Ҳам ҷисми хаставу ҳам андешаҳои гаронро ба дуриҳо кашола кардаву бурдан саҳл нест. Ва як асрори кӯчаки нимкушода ҳам ҳамин аст, ки аксарият аз он, ки ин ду бору чанд бор барояшон гаронӣ меорад, якеро ё якчандеро раҳо мекунанд — ё ҷисми хастаро ё бори андешаҳои андешазоро ё бори ҳар гуна амонатро…ва ҳатто бори нангу номусро….Вале ғайриинтизор бори ранҷишу озурдагиро бо ҳама гарониву бӯйи бадаш мебаранд баъзан то охири роҳи зиндагиашон…

Канори ин об аз борҳои партофташудаву гузошташудаву фаромӯшшуда пур аст, мисли қаъри обҳои пур аз қуфлҳои баставу бекалид. Басо дилҳо буда, ки на аз нури моҳ равшан шудаву на аз нури чароғҳои канори роҳ, басо андешаҳоеро ин об ёд дорад, ки на дар дили соҳибонаш ғарқу фано шуданду на дар дили об, мисли ҳамон равғани рӯйи шир…

Андешаҳо баъзан чун борҳое, ки расмиёти гумрукиро нагузаштанду соҳиби худро эҳтимол ба мушкилу ҷарима мувоҷеҳ кунанд на дили дилхоҳе барои ба он гузаштан меёбанду на дар он сар ҷойи амне барои пинҳон шудан… Ва шояд қуттиҳои холиву зарфҳои машруби соҳили обҳо осори бо дард берун омадани ҳамон андешаҳоянд, ки якҷо бо чанд дона моҳичаи аҷалрасидае қурбон шудаанд. Аз ин гуна қиссаҳо канори обҳо зиёд ёд дорад ва ҷо-ҷо гулханҳои хомӯшгашта ва хокистартӯдаҳо ба он гувоҳ аст…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Субҳон Ҷалилов, Шарқи озод, андеша, дарё, шаб | Leave a comment »

Ин мисли ҳамон буд, ки дар роҳу пайроҳи кӯҳӣ дар суроғи чукриву торон раҳат аз миёни сабзазоре мегузарад ва дар накҳати пудинаву кокутиву ҷамилак маст мешавӣ…

Ин мисли ҳамон буд, ки чашмаи софе яке раҳи худро дигар карду аз баландӣ ба рӯйи сабзаҳои дар ҳасрати борон сӯхтаи таҳдашт сарозер гашт…

Ин мисли ҳамон буд, ки мо як хазинаи китобҳои гумшудаи тамоми бузургсолону авлоди гузаштаи худро, бо саҳфа-саҳфа хотирот, панд ва андарз барои чанд соат ёфтем…

Ин мисли ҳамон буд, ки ӯ ба гирди рӯймоли сафеди сараш аз бодҳои гирдгардони Файзобод як нафаси тоза, як ҳисса ҳавои покиза овард…

Ин мисли ҳамон буд, ки ӯ рӯҳи поку хотираву чеҳраву гапҳои ширини модарамро ҳам, мисли он ки мағзу қанду шириниро дар остини куртаҳои гули майдааш, якҷо ба хонаи нави шаҳрии мо овард…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Остин, Файзобод, бибиҷон, меҳмонӣ, момаи Иззатмоҳ, оча, хонаи нав, шамол | Leave a comment »

Роҳ ва пайраҳаҳо мисли рагу хуну нафасу ҷони инсон ҳамеша бо ӯ будаанд. Кам чизе мисли роҳ ба инсон наздику ҳамроҳи ҳамешагӣ аст.

Агар нек биандешем, аз роҳи таваллудхона ё ҳуҷраи гарму танги кампири Ороста, ки ними деҳа онҷо то таваллуд эму дем мекарду баъзан ҳатто таваллуд мекард, то гӯристон, ки аллакай ҷисми беҷони мардумони имрӯзӣ монанди келинҳои маскуншуда дар хонаҳои долондори онҳое, абадӣ маскун мешаванд, ки сад сол қабл ба дори бақо пайваста буданд, фосилаи андаке аст. Монанд ба фосилаи намози асру шом. На, балки фосилаи миёни саломи китфи рост ва китфи чап….

Аммо дар миёни ҳамин ду нуқта, ба дарозии чанд даҳсола, ки касе онро мушаххас гуфта наметавонад, фурсате ҳаст, ки мардумон ба ҳар гуна онро пушти сар мегузоранд. Монанд ба аксари хонасозиҳои мо, ки тарҳу нақшаву ҳисобу ҳасад надорад (ё фақат дар ҳуҷҷатҳо дорад), раҳпоиҳо дар ин масир баъзан ба он ҳад ғамбору аламдоранд, ки дилат сар аз попӯшии дар ин раҳ даридаву лах-лах шуда то вақти зоеъгашта месӯзаду месӯзад…

Ҷойи таассуф аст, ки раҳравон дар ин фосилаи раҳ баъзан (мисли баъзе ронандаҳои сархушу бепарвои имрӯз) ба ин ҳадд бепарвоанд, ки гӯё роҳи омаду рафти онҳо ба ин сарои дудар дигар асту аз дигарон дигар…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: деҳа, пойпӯш, рафтан, роҳҳо, умр, хумор | Leave a comment »

Қариб панҷ сол аст надидамаш…

Бале, ҳамон хушрӯйро, меҳрубонро, ғамхорро…

Субҳ.

Намедонам кадом нафас тозатар буд — нафаси субҳ ё нафаси ӯ? Намедонам кадомин нармтару гармтар буд — курпаи рӯям ё дасти ӯ ба рӯям? Намедонам роҳҳо росту ҳамвор буданд ё дуои хайри ӯ мустаҷоб мешуд? Вале медонам, ки кулчаи субҳи содиқ пухтааш (аз хамири шаб шуридашудаву нимишаб бо гармии нигоҳҳояш расидаву рӯ гирифта) ба даҳони донишҷуйи он вақт нимасер маззаи дигар медод. Шояд субҳ аз он пуртаровату пурбаракат аст, ки ӯ ва онҳо бедоранд, ӯ ва онҳо дар намозанду дар дуо …

Нимарӯз

Гиряҳояшро ман сари дастурхоне, ки ҳама чӣ дошт, ёд дорам. Ҳама чӣ ҳам ки буд, ҳама касеро, ки ӯ мехост гирди он дастурхон бубинад, намеёфт. Фикр мекард, оне, ки ҳама чиро барои рӯйи дастурхони ӯ бо обилаи кафи даст ва дар ҳавои сарди мулки ғарибӣ муҳайё кардааст, ҳамин ҳоло гурусна аст. Шояд ин тавр набуд, аммо ӯ ҳамин гуна хаёл мекард…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Рӯзи модар, Файзобод, алам, волидон, китобҳои Субҳон Ҷалилов, модар, оча, очаҷон, рубоёти модар | Leave a comment »

Ман намунаҳои мухталифи муҳаббату дустдориву вобастагиву … ғайраву ҳоказоро дидааму медонам. Дар инсонҳо қатори ақлу фаҳму илму идрок — раҳму шафқат ва дилсӯзиро дӯст дорам. Ман ҳамеша ба ин назар будам, ки инсонҳо новобаста ба он, ки чӣ кору бору машғулияту вазифа доранд, дар баробари хаёлбофӣ ва фантазияи ғайриқолабӣ, ҳатман бояд раҳму меҳрубонӣ дошта бошанд. Албатта бе ин неъматҳо ҳам зистан мумкин аст (садҳо мисолу намунаашро шумо медонед!), вале агар аз онҳо бархурдоред, пас шояд аз инсонҳои баргузидаву назаркардаед…

Духтарам Марҳаборо, ки дар синфи чорум таҳсил мекунад, ман ҳар субҳ ба гимназия мебарам. Соати 14:20 ӯро баъди анҷоми дарсҳои асосӣ гирифта, ба Мактаби амрикоӣ — ба курсҳои омӯзиши забони англисӣ мебарам. Аз соати 15 то 16:20 ӯ онҷо дарс мехонад. Баъзан дар фосилаи қариб якуним соат ба хона меоям, кадом корҳои худро анҷом додаву вақти рухсати онҳо барои оварданаш меравам. Баъзан пушти дари онҳо ё дохили мошин интизор мемонам…

Имрӯз якбора бо гиряву бо оби дида аз курси забономӯзӣ берун омаданаш ҳайронам кард… «Муаллимаамон ба хориҷа меравад….» гуфт. Ғайриинтизор ман шоҳиди намунаи олии муҳаббату дӯстдорӣ миёни шогирду муаллима мешавам. Гиря гулӯгирам мекунад. Офарин, муаллима Азима, хоҳараки донишманду ҳунарманд, ки тавонистаи дили шогирдро ба даст орӣ, тавонистаи коре кунӣ, ки Марҳабо шуморо на фақат чун як омӯзгор, балки чун ҳамшираву ҳатто баробари модари худ дӯст дорад…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Азима, Мактаби амрикоӣ, Марҳабо, Муаллима, англисӣ, вазорати маориф, гиря, дили бузург, маркази забономӯзӣ, муаллими беҳтарин, ғамхор | Leave a comment »

Оҳу дареғ, ки ҳар қадар аз истгоҳи ҷавониву камолот дуртар меравӣ, фосила аз он айём то ту бештар мешавад…Ҳамин авқот ҳис мекунӣ — таҷрибае, ки дар миёни ин фосила меандузӣ, барои бозгаштат ба ҳамон ҳолату замон, ки хумораш дилу ҷонатро месӯзаду хокистар мекунад, комилан дархӯр нест. Ва шояд ин ягона ҳолатест, ки таҷрибаи рӯзгор наметавонад барои бозгаштат ба айёми беғамиҳои ту мусоидат кунад.

Кӣ аст, ки намехост фақат як бор баргардад ба замони ҷойхобҳои қатори кӯдакӣ, замони шириниҳои арзон ва муносибатҳои қиммат, айёми ҳавлиҳои бе девор ва дарвозаҳои бе қуфл, замони шодиҳои беҳисоб ҳатто аз либосҳои кӯҳна, вале тозаву шинам, ки акнун аз мо шуду чанд дақиқа пештар аз бародар ё хоҳари бузургамон буд…!?

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: айёми беғамӣ, бозгашт, кӯдакӣ, модар, оча, хумор | Leave a comment »