Бо Субҳон

Гӯё ҷодаҳо шабона ҳамон нестанд, ки рӯз буданд. Гӯё шабона онҳо чизе доранд, дигаранд, на онанд, ки буданд….Агар не, чаро дили ӯро дар ҳар қадам — лаб-лаби торикиҳо ва ҳатто зери нури чароғҳои канори раҳ ҳам ваҳм пахш мекард? Чаро ҳамеша ба мағзаш ин андеша меояд, ки касе аз пушти сараш меояд, баъзан дар канораш ҷо мегирад, баъзан ҳатто озурда аз ӯ пештар мегузарад ва қадаммониашро тезтар мекунад. Ҷодаҳои холӣ аслан холӣ нестанд? Шояд не! Мисли каллаҳои ба назари дигарон холӣ, ки холӣ нестанд….Ким- чизе доранд…

Ҳамқадами ӯ ҳар шаб дар ин ҷодаҳои холии аз хотираҳо ва пайи пойи одамону ноодамон пур, мисле ки аз шамоли дарё ҳарос дошта бошад, аксаран канори аз об дуртари ӯро ишғол мекард. Шояд қиссаҳои ғарқ шудану тасодуфан афтидан ба гирдоб ба гӯши ӯ ҳам расида бошад. Шубҳааш ҷон дошт. Вақте сад сол бо ҳамраҳе дар ҷодаҳои нимторики сайругаштат забон намеёбӣ ва гузашта аз ин шарфаи об доим ба гӯшат идеяҳои ҷолибу нав медиҳад, ба вуқуъ пайвастани ҳар тасодуф имкон дорад…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: андешаҳо, барфу борон, болишт, лифт, моҳигир, моҳӣ, пайи по, роҳ, фикр, чароғи кӯча, шабона, шабҳо, ҷодаҳо | Leave a comment »

Дигар пушти он нагард, ки аз пушти ту чӣ захмҳое ба пушт доштаму чӣ ҳарфҳое ногуфта монд пушти панҷараи лабҳои қуфлдор. Пушти хандаҳое, ки чанд сония баъди ба чашмам афтидани нигоҳат дар кадом раҳу пайраҳаи ин шаҳр арзониат медорам, мисли як пуштора ҳезуми ҳамон марди фақир аз афсонаҳои қадима ва муосир як пуштора ғам ниҳон аст. Ман онро, мисли ин, ки себҳои даруни куртаамро аз посбони боғи колхозӣ, аз ту ва сояҳое, ки аз пуштат мегарданд, пинҳон мекунам….

Пайи панҷаҳои дузде дар рухсораҳоят боқист. Ва он як дузд ҳазор бор дуздтар аз сад мисли мо себдузд аст. Шояд медонӣ, ки он пайҳоро гоҳ бо чеҳраву гоҳ бо пушти тифли маъсуми сари дастат мепӯшонӣ. Ман ҳамон дузди камтаҷрибаи ҳуснат будам, ки аз боғи зебоият чизеро на чиндаву на буйидаву бадном шудам. Мисли ҳамон навраси пойлуче, ки (себдуздӣ барои пулёбӣ неву барои рафъи гуруснагиаш рафта буду) на пойафзоли соз ва на тавони гурехтан дошт ва ба дасти посбони боғ афтод, инак инҷониб низ ба деги ғайбати дугонаву сегонаҳоят афтода…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: афсона, боғ, вафодорӣ, дустони нонӣ, пушт, пушти тиреза, сагҳо, себдуздӣ, серенада | Leave a comment »

Ҳеҷ кас шояд инкор накунад, ки гирди олам ҷое ба ҳадди гирди хони падарӣ хостанӣ ва хуморолуда набуда ва қисмат агар пайвандони як вақт ҷамъ ба гирди як хонро гирди олам ҳам пареш бидиҳад, ҷое, ки лоақал барои чанд лаҳза гирд омадан интихоб мешавад, боз ҳам ҳамон суфраи хоксоронаи падарӣ ва гирду гӯшаҳои ҳавлии падар аст…

— Ҳавлии падарӣ — зеботарин ҷойи ин дунё;

— Ҳавлии падарӣ — дили беғаму хотири ҷамъ;

— Ҳавлии падарӣ — гуфтаҳои нотакрор, рафтаҳои бебозгашт ва осӯдагиҳои нашинохта;

— Ҳавлии падарӣ — озодӣ ва озодагии комил;

— Ҳавлии падарӣ — як таги долон хотира, як дастурхон хумор ва як таги чормағз таҷриба;

— Ҳавлии падарӣ — рӯйҳои диданӣ, бӯйҳои ошно, ва анъанаҳои якҷоя фикр кардашуда;

— Ҳавлии падар — маънии аслии баракат ва нишони олии сарҷамъӣ;

-Ҳавлии падарӣ — хотираҳо, хоктӯдаҳо, навшораҳо, дилпораҳо, оббурдаҳо…;

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: деҳа, оча, хонаи падарӣ, қишлоқ, ҳавлии падарӣ | Leave a comment »

Он хеле вақт аст, ки ҳамин ҷост. Ҳатто баъзеҳо шояд бовар кунанд, ки пояҳои он дар замин реша дорад. Он, ки пушти аксари деворҳо ҳаст, ҳар касро то ҳамон ҷое мебарад, ки худаш қаблан муқаррар кардааст: оне, ки чаҳор метр аст, шуморо ба баландиҳои панҷметра намебарад. Ба чуқуриҳои панҷметра низ ҳамчунин…

Ба появу помонакҳои он хира мешавам. Пайи дастони дар машаққат шахшул ва изи калушу мӯзаҳои кориву дарида дар онҳо ҳанӯз боқист. Ин пайраҳа дастони нозуку пойафзоли қимматро ёд надорад. Оби дида ва оби барфу борон ҳам дигар натавониста далелҳои дар ин чӯби бед ҷовидонӣ нақшбаста, мисли қатраҳои хуни аз сари ангушту рӯйи пойҳо ба қади ин чӯбҳо рехтаву чакидаро аз миён барад. Онҳо акнун барои ҳамеша баёнгар ва исботи ҳамон воқеъиятҳоянд….

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Аз фарш то арш, бом, зинапоя, кӯҳистон, нардбон, роҳ, рӯйи бом | Leave a comment »

Нав рӯз мешавад ва як даста нур аз паси кӯҳи Ширбӣ оғоз гирифтаву аз пушти шишаи ҳуҷраи хоб мегузарад ва ба қади шишаву тахтаи поини тиреза то рӯйи рахти хоб метаровад. Ин пайғоми рӯзи наве буд, ки аз ба пешвозаш бо як ҷойнамоз дуо барнахестан димоғсухта ҳам, ки гардад, вонамуд намекард. Ва ин пайғом, ки аз синаи офтоб бархеста буд ва ҳам димоғсузӣ, ки хоси офтоб нест, мисли ҳамон почтаи дипломатик бе монеъаву саддҳо рост ба қуттии дил сарозер мешавад….

Боди саргардон, ки гӯё масири Дашти маҳтобӣ — Даргиёнро ба иҷора дошт, аз гирди ҳар талу теппа ва беху барги гиёҳу сабзаву дарахти ғарқи гул, ки борони як шабу як рӯзи охир ҷойи пойи замбурҳоро дар дона-донаи он гулҳо аз гарду чанги чигинароҳҳо тоза карда буд, накҳати ҷонбахшро аз ҳар роғии тирезаҳои хонаи хоб ворид мекунад. Ва ин ба ҳадди як шиша дору, ки табиб барои ҷуброни қуввати рафтаи бемораш рӯзе ду карат тавсия медиҳад, фоидабахш аст. Ин ҳамон табиб аст, ки ҳоло ҳам руйхати дорувораш, бар хилофи тавсияҳои момаи Иззатмоҳ номҳое, чун пудинаву шибиту чойкаҳаку барги зуф ва умочу олеваву ҳилмону …мисли инҳоро надорад…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Наврӯз, анъанаҳои наврӯзӣ, бахшидан, бедории табиат, фасли Баҳор | Leave a comment »

Чӣ метавонад гармтару сардтар аз он бошад? Ягон чӣ, ба ҷуз ин гуна нигоҳ ба ҳамин сӯ. Нигоҳе, ки тавон дорад ҳам баробар ба сад кундаи Ҳут гармӣ ва ҳам дар умқаш як уқёнус пиряхро нигоҳ дорад…

Ҳамин нигоҳ буд, ки дуздони киссаҳову умрҳоро аз тасмимашон нисбат ба шумо боздошт, ҳамин нигоҳ буд, ки шахси дорои виҷдон гуноҳашро дарк кард ва ҳатто ислоҳ шуд, ҳамин нигоҳ ба забоне, ки акнун дар бофтани дуруғ одат карда буд, гиреҳ андохт, ҳамин нигоҳ буд, то нигоҳҳои ашхоси бадният ( ки мисли калламушҳои сад намуд доруро санҷидаву чашида ва аз ҳама усули заҳролудкунӣ ҷон ба саломат бурдаву хонаву таҳхонаҳоро пур сохтаву банд кардаанд) аз сатҳи чашмҳо канда шудаву ба фарш, ки як замон пайкарашон ҳам аз бадкориву бадхоҳӣ рӯйи он хоҳад рехт, дӯхта шудаанд. Ҳамин нигоҳ буд, ки бе забон арзи як дилдодаро, ки мебоист онро ҳоло ислоҳ мекарду таҳрир месохту пурра мекард, якбора пеши назари як нозанини ҳамсоя, ошно, ноошно ва ҳатто кадом як раҳгузаре ошкор сохту фош….

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Нигоҳ, биноӣ, дида, дирафш, забони чашм, маънӣ, мӯзадӯз, назар, нигоҳи сард, тафсири нигоҳ, чашмҳо, чеҳра | Leave a comment »

Аз ҷамъи лабҳое чун лаби бому лаби ҷару лаби чакдону лаби роҳу лаби чоҳ, лаби чашмаву об ва лаби ёр — қариб ҳама хавф доранд. Чун аз лаби бому лаби ҷару лаби об зиёд касон огоҳу нохудогоҳ сарозер шудаанду аз лаби роҳҳо нопадид… Кам набуданд касоне ҳам, ки аз қошу лабу лунҷи ёр аввал ба шикам рӯйи шикаму баъд ба фук пеши пойҳои сутунчамонанду кафшҳои занонаи чиниву туркӣ фитоданд…

Яъне, лаб-лаби лабони хати қирмиз дошта бепарвову бе ӯҳдадорӣ гаштан ба ҳадди убури беиҷозаи заминҳои мансабдоре, ки ихтиёри идорааш ба дасти ким-кадом шахси ошнои дар нақши деҳқонбуда аст, ҳам хатарзосту ҳам саволу ҷавоб дорад…

Ва лаби об аст, ки ҳазорон асрори ошкору ниҳони мардумони шаҳргурезу коргурезро дидаву ба дил ниҳон медорад, лаби об аст, ки сарфи назар аз ҳушдори муфаттиш дар бораи ҷавобгарӣ доштани баёноти бардурӯғ, дидаву дониста воқеъияти меҳмониҳову ҳамсафарҳову сарпарастҳоро таҳриф мекунаду пинҳон.

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: дарё, истироҳат, курпук, лаби об, моҳигир, соҳил, танга, қиссаҳо | Leave a comment »

Ҳамин гуна буд ё ин гуна набуд..Ҳар гунае, ки буд, одам чанд ҳазор сол қабл аз погаҳи як ҳамин гуна даре ба дари ин дунё омад ва дар ба дар то имрӯз расид. Чӣ андоза азиз будани дар аввалтар аз ҳама аз он вобаста аст, ки дасти кӣ доимо ба дастаи он дар мерасад ва бо нерӯи киҳо кушодаву пӯшида мешавад. Ҳар қадар ин одамон бегона бошанд, дарҳо ҳам ҳамон қадар барои шахс бегона, беаҳамият ва камарзишанд…

Аз шаҳру бозор то дилҳо дару погаҳ доранд ва вуруд ба онҷо тартиби хосу фурсату вақту замоне дорад, баъзан рӯшану маълум ва мувофиқашуда ва баъзан норӯшану ниҳону пӯшида. Ҳатто дарҳое ҳаст, ки онро дигарон ба рӯямон чимпӯш мекунанд. Ва онҳо ин корро то ҳамон вақте метавонанд анҷом бидиҳанд, ки касе нисбат ба худашон ин корро раво бубинад….

Аҷиб аст, ки худи омаду рафти одамон ба дунёи рӯшан ё ба қавле меҳмониашон хеле кӯтоҳ аст, тахминан ба андозаи як лаҳза берун аз чоруқ дам додани пойҳо баъди шаш рӯзи пиёдагардӣ чанд қадам дуртар аз погаҳи дари дунё. Ва буду боши мо инҷо аксаран бо сад аламу ҳасрату гуноҳ печида асту пур аз ишораву танбеҳу эрод. Монанд ба ҳамон ишораву эроде, ки вақти нишастанамон дар сунҷаки дар (бо баҳонаву бо далели он, ки ин кор гуноҳ асту убол аст) аз момакалонамон мешунидем…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Мардум, бахилу дасткушод, дар, дарбадарӣ, дарвоза, дунёи дун, китоб, куҳнасарой, навбати умр, навбатпойӣ, одамон, савобу убол, саройи дунё | Leave a comment »

Ҳама чи муқаррарӣ аст. Шумо мисли дигаронед ва дигарон ҳам монанд ба шумоанд. Агар фикр мекунед, ки шумо аз дигарон фарқ доред, пас мушаххас аст, ки ба ҳамон андоза ва ҳатто бештар аз он дигарон ҳам аз шумо тафовут доранд… Роҳҳо якеанд, воситаҳои нақлу ҳаракат низ, пулу ошпазу нонвою ҳаммому…ҳавову қавоиди зиндагӣ низ. Фосилаи зистани мо — фосилаи интихобҳои инфиродӣ ва додаҳои қисмат аст. Чизе дар ин самт ба назар мерасад, ки аз мо вобаста аст ва чизҳои дигаре ҳам, ки аз мо вобаста нест, ба назар мерасанд. Аввалиҳо ба назари ҳама мерасанду баъдиҳо ба назари баъзеҳо…

Канори мо, ба боварам, ки ҳеҷ вакт холӣ набуда — аз камару канори падар то кӯҳу камарҳо, ки инсонро будан дар доманаву шебу фарозаш насиб мешавад, ӯ танҳо набуду нест. Баъзан ҳатто собит шуда, ки кӯҳу камар ва долу дарахт аз баъзе инсонҳо дида барои инсон ҳамраҳи хубтару беҳтар ва ҳатто наҷотбахш будааанд…

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: Полша, бевафо, биҳишту дӯзах, дустони нонӣ, дӯстӣ, ниқоб, ошно, умри инсон, қисмат, ҳамраҳон, ҳамсояҳо | Leave a comment »

Ҳоло дигар киро мепурсӣ, ки аз аввал ҳамин гуна буд ё ин зуҳурот баъдтар пайдо шуд? Кӯ табибе имрӯз дар сатҳи ибни Сино, ки бигӯяд, ин маризӣ аз одамон ба дарахт сироят карда ё ҳамааш баракс буд? Ва оё ин маризист?

Ҳоло бояд биистам! Чаро ман фикр мекунам, ки ин кадом маризӣ аст? Шояд ин ҳамакнун як ҳолати муқаррарӣ бошад. Вале кӯ ҳолатшиносе, ки бигӯяд, ин ҳолат муқаррарист ё фақат ба чашми баъзеҳо ҳамин гуна муқаррарӣ мерасад? Ҳарчанд маълум аст, ки заминиҳо агар парвоз кунанд ё парвозиҳо яке ба хазидан бигузаранд, дар ҳар ду сурат ин фаротар аз ҳолати муқаррарист…

Кӣ ҳоло дар ин такопӯ ва гиру дорҳо фурсат дорад, ки сари мавзӯйи печидаи печиданҳо корӣ илмӣ анҷом бидиҳад ва исбот созад, ки кадомин печидан манфиатдортар аст, ё беҳтар аст ё аз кадом печидан барои лоақал як зоти зинда фоидаи бештар аст (ё баракс), ё кадомин печидан аламдортар аст — печидагии коғазу тамоку, печидани ошиқи танҳо дар ҳуҷраи иҷора, печидани зани ҳомиладори дар интизори фарзанд ва на камтар аз он интизори бозгашти шавҳари муҳоҷир, ё печидани ду ошиқи зори оиладор дар як кунҷи танҳоӣ ва пинҳон аз чашми ошноён ё печидагии симхори сари девор бо худ??? Печидагиҳои дигарро кӣ бояд тадқиқ кунад, масалан, печидану печидагии рӯдаҳоро !??

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: боимон, дарахт, мақоли мардумӣ, печак, печидан, растанӣ, роҳ, худованд, шоҳбайт | Leave a comment »

Ҳоло, ки ҳам ҳаво гармтар мешавад ва ҳам табиат бедор, дар зеҳну мағз ҳам андешагардонӣ, мисли хокгардонии марди деҳқон сурат мегирад (ва бояд сурат бигирад). Ва шумо як пушти бел андешаро (хотираро, хостаҳоро, нақшаро, фикрро) аз ҷо ковок кардаву рӯйи андешаҳое, ки он қадар муҳим нестанд ё аввалдараҷа нестанд ё ҳатто бар зиёнанд, чаппа мекунед.

Чӣ қадар душвор аст, ҳатто ҳақиқат ва воқеиятро рӯ ба рӯи наздиктарин ва ҳам дуртарин кас холисона ва ошкору фаҳмо гуфтан. Тахминан (ё дақиқан) мисли васфи ноҷо, мисли нақди бо ғараз, мисли шикояти дурӯғин, мисли туҳмати маҷбурӣ, мисли рақобати носолим, мисли ваъдаи бе вафо, мисли даъвои бе далел ва мисли бепарда ва рост гуфтугӯ бо худ…

Ва аз ҳардуи ин тасмим (киштгардонӣ ва андешагардонӣ) одамон баракат ва натиҷаи беҳтар аз мавсими гузаштаву соли порро интизоранд. Мағз ҳам агар, ки ҳосил ба бор наорад, агар, ки аз мушоҳидаву таҷрибаву омӯзиш об нахӯрад, мисли ҳамон пораи замин аст, ки сертификат ҳам ки дошта бошад, ба ҷуз соҳиби муваққатиаш ба касе манфиат намеорад ва ба тадриҷ шӯразору харобазоре мешавад.

Filed under: Майдони бахс ва андешарони | Tagged: андешаҳо, баҳор, гардан, дурӯғ, кишт, мағз, тахмин, фикр, ҳақиқат | Leave a comment »