Роҳ ва интихоб…

Аввалин андешаи интихоб ҳамоно дар поини роҳи деҳа ба зеҳнаш омада буд: намонад ё бимонад? Биравад ё наравад? Саволҳои ҷиддитаре ҳам то дергоҳ мағзашро машғул медошт, ки беҷавобтаринаш ин буд: кӣ ӯро оё ба ёд хоҳад дошт ва ё чанд вақт пас фаромӯш хоҳад шуд? Мардуми ин деҳа, ки оҳангару дуредгару даравгарашро як рӯз баъди вуруди боз як оҳангару дуредгару даравгари дигар ва ҳатто ноошно ба деҳа фаромӯш карда буд, як бечораи толиби илмро чӣ қадар вақт метавонист дар ёд дошта бошад?

Ва ҳам дили ин ҷавон аз ҳамон мардуме, ки дар гармиҳо дар суроғи борону шамол асту вақти борандагӣ суроғи офтоб ва дар торикиҳо суроғи рӯшноиву ба вақти дуздиҳо дар суроғи торикӣ ба тамом монда буд. Ҳам монда буд ва ҳам рафт дилашрову хаёлашрову кӯдакиҳояшро инҷо монда…

Читать далее →

Драмаи се мусофир…(ҳикоя)

Замоне, ки ҳама барои ҳар коре миёнарав меҷӯстанд, ӯ ҳам рафт суроғи духтари ҳамсояи он ношинос, ки алъон ҳамон истгоҳи пеши хона умумияташон буд ва ҳамон як нақлиёт василаи ба ҳам омаданашон. Бо ривояте, ки «барои васли ошиқон мусоидат кардан савоб аст», миёнаравро барои як муддат дар миёнашон гапкашон шудан, ризо кард. Дар се сафар ошкору ниҳон фақат худро муаррифӣ кард, то миёнарав дар моил сохтани дугонаи он сӯйи нақлиёт ва он кунҷи муносибаташ душворӣ накашад. Чунин ба назар мерасид, ки суханони мисли кулчаи танӯр гарм, то рӯ ба рӯйи гарми ӯ парокандаву бесару нӯг гуфта мешуданд, ки сардӣ ба ҷонашон медамид. Гӯё он кунҷ кунҷи шимолӣ буд, ки аз он сӯ ҳамоно дамишу шамоли барф меомад. Ӯ таври дигар фикр мекард: он кунҷ ва он гӯша баланди баланд ва ҳоло дасти имкони ӯ кӯтоҳи кӯтоҳ аст …

Читать далее →

Чароғи кӯча ва чароғи дилҳо… (ҳикоя)

Ӯ наметавонист дигаронро ҳамин гуна осон пайдо кунад. Ҳамон гуна ва ҳам бо ҳамон тарзу шевае, ки дигарон ӯро. Дигарон дар ҳар куҷоанд, аммо ӯ ҳамеша дар як ҷо. Ба назар мерасид, ки он дигарон ҳам рӯ ба рӯ омаданро бо ӯ он қадар хуш надоранд. Дигарон фикр мекарданд, ки ба ӯ ҳамеша чизе лозим аст, ё ҳамеша ба чизе ниёз дорад. Аммо ҳамеша ин тавр набуд. Баъзан вақт ҳатто барояш муҳимтарин ашё ва ҷузъи ҳунару касбаш ҳам зиёдатӣ ва нолозим менамуд… Наздиконаш аллакай медонистанд, ки ӯ ба ин ҳад соҳибкасби хоксору масъулиятшинос аст, ки ҳар поси шабу ҳар вақти рӯз метавонад аз ҷойхоб ё сари дастурхони хоксоронааш баъди як паёмак ё занг боло шаваду бе огоҳӣ куҷое биравад. Ҳамин шаб ҳам куҷое рафт…

Читать далее →

Дуруднома

Дуруд. Дуруд ба он дӯсту ҳамсинфу ҳамсояам, ки буданаш дар дуртарин солҳои бачагӣ ва наврасӣ ба зуҳури нахустин эҳсоси дӯстӣ ва рафоқат (ва ҷӯрагиву хешиву ҳамсоядориву одамгарӣ) мусоидат карду ҳамраҳиаш то кӯчаву адиру боғу ғору ғаппа аз сидқу самимонаву холисона буд ва канорам буданаш боиси дилпурӣ…

Гум карда турову гум шудам дар олам,

Чун роҳаки риштаи мазори шуҳадо…

Читать далее →

Ишқи радиоӣ (ҳикоя)

(Бахшида ба солгарди таъсиси Радиои Тоҷикистон)

Аз рахти хоби пириаш то гӯши он як қулоч масофа аст. Ӯ ҳамеша пеш аз аз бомдод дар нимторикиҳо ва ҳатто бо чашмони пури хоб аз рӯйи одат дастро ба болои сар дароз кардаву ба гӯши он мерасонад ва ҳамоно метобад. Бо ин кораш, ки сабаби иваз шудани оҳанги кулбааш мешуд, гӯё гӯши шамоли Файзободро тофта бошад, ки ҳуштаккашиаш камтар мешуд.

Дар ҳошияи тасвирҳое, ки баъди ин кор дар зеҳнаш кашида мешуданду падид меомаданд ва ӯро боз чанд дақиқа дар банди ҷогаҳи хоксорона, вале гармаш нигоҳ медоштанд, курпаи ғафси рӯяшро ба як сӯ мегардонду бо паст талаффуз кардани ҷумлаи «Алҳамду лиллоҳи лази аҳёно баъда мо аммотано ва илайҳи нушур..» пойҳои дар асл харобу аз дард вазнинашро ба рӯйи палос мегузошт. Ӯ ба кам чиз эътиқод дошт ва аз ҷумлаи он камтаринҳо ҳарфи китоби муқаддас буд аз болодариаш ва баъд ҳарфҳое буд, ки аз карнайи он қуттичаи болои сараш мешунид…

Читать далее →

Ду ҳолати як айнак

Фақат ҳамон ду ҳолат вуҷуд дорад. Ду ҳолате, ки дари сад асрори сарбастаро ба рӯйи соҳибони он шишаҳо (ва ҳам чашмони шишагиву одиву пардадору камбину ҳатто тамоман пушида) боз мекунад. Баъзан идомаҳо, ки ҳатман аз гузаштаҳо шоистатару ҷолибтару хостанитаранд, дар заминаи ҳамон ду ҳолат ба миён меоянд. Шояд «баъзан» неву ҳамеша ҳамин тавр аст. Зиндагии ҳама кас аз ҷойи вуқӯъи ҳамон ду ҳолат, ба ду тақсим мешавад — то он ҳолат ва баъди он…

Ҳолатҳои мавриди назар чанд соату рӯзу моҳ ва ҳатто сол пештар аз эътимод ва боварҳое меистанд, ки шумо аз ҳадди сазовор фаротар, зиёдтар ва бештар ба касе ё чизе доштед. Бовар ҳам гӯё намак аст, ки мо кӯҳ- кӯҳ ҳам дошта бошем, бештар аз ҳадди талаботи як дег ғизо истифода намекунем. Ва бояд накунем…

Читать далее →

Як ҷойи шиштану андешидан

Дар он сӯйи андешаҳои мардумони ошнову бегона ва паноҳ аз дидаҳои бинову нобино дар иҳотаи ҷангале, ки як дарахташ кам аст, як ҷойи шиштану андешидан аз чӯби ҳамон як дарахт мавҷуд аст. Он як ҷой аксаран холист, зеро вақти сафар ба он ҷову ҳамон фурсати андешиданро аксарият инҷо дар суроғҳо месипаранд — суроғи нон, суроғи ном, суроғи гумкардаҳо, суроғи надоштаҳо ва баъзан суроғи худ…

Он ҷойи нишаст, дар зеҳни ҳар дарахти атроф, ки охирин сонияҳои умри ин дарахтро ёд дошт, андешаҳои бе сару нӯгеро таку рӯ мекунад. Мағзи мурғу чурғу паррандаҳои дигаре, ки то сарафканда шудани он дарахт дар шохҳояш лона доштанд, чанд карат бештар аз ҳаҷмаш ҳайратзадаву лабрези андешаву таҳлили як интихоб буд — интихоби ҷангалбону ҷангалбур… Ҳамоне, ки аз дур меҳрубон ба назар мерасид ва мегуфтӣ, ки кадом кору тасмими ҷиддиеро анҷом додаву гирифта наметавонад…

Читать далее →

Ҷойи сӯҳбатҳои нотамом

Ин ҷо гӯё монанд аст ба як нафас будан дар погаҳи дари дунё то рафтан ба истгоҳи дигар ё дунёи дигар. Ҳаминҷо мисли он, ки анъанаи ин дунё аст, нафасҳо пештар аз сафарҳои дуру дароз як бори дигар рост мешавад. Мусофирон гӯё бори охир сӯйи деҳа ва кулбаи лойини худ назар мекунанд, аз ҳамин ҷо барои гирифтани кадом молу ашёи фаромӯшкардаашон бармегарданд, сагҳои аз пушташон то инҷо омадаро ба хона пеш мекунанд, кӯдакони хурдсоли худро, ки барои ҳамраҳӣ гиря доштанд, бо ширинӣ ё чанд танга ва ё ҳатман бо ҳарфи дурӯғе бозпас мегардонанд…

Ва маҳз ҳамин ҷо дида ба дидори сафаракиҳои дигар мерасад, тӯшаи роҳи онҳоро бо таличаи худатон муқоиса мекунед, аз либосҳои аксаран зебо ва гоҳ ҷандаи тани мусофирон фикрҳое ба саратон меоянд, мебинед, ки мардумон дар сафарҳо кӣ ва чиро ҳамроҳ мегирифтаанд, мебинед, ки мусофирон пештар аз омадани воситаи интиқолашон ба ҷои дигар чӣ гуна пулҳои қатшудаву шикаставу аз арақи кафи даст тару беҳолро аз панҷаҳо раҳо кардаву барои ҳисобӣ омода мешаванд ва дар идомаи ҳамин хаёл дарк мекунед, ки касоне ҳам кам нестанд, ки дар ҳамин нукта охирин пулҳои доштаи худро, охирин тангаҳои худро баргашта ва ба такрор шумурдаву бо алам ба кафи дасти кадом пулчинаке ё ронандае медиҳанд…

Читать далее →
Это ваш новый сайт? Войдите в систему, чтобы активировать функции администратора и закрыть это сообщение
Войти